Over leven in een pastorie

…van een vrouw die haar handen vol heeft…

Leven delen in een complexe wereld

Soms…dan worden de zaken zo op scherp gezet. Dan moet je ineens een standpunt innemen. ’t Liefs zo duidelijk mogelijk. En duidelijk – dat is meestal radicaal. Dat is een uiterste. Waarschijnlijk zelfs ongenuanceerd, maar liever dat dan dat je punt niet helder is. Soms…dan worden de zaken zo op scherp gezet. Dan moet je je uitspreken: voor of tegen. De tijd van onpartijdigheid is voorbij. En je wordt gedwongen om keuzes te maken die je in rustigere, eenvoudigere tijden helemaal niet had hoeven te maken.

Zo ervaar ik regelmatig de tijd waarin wij leven. Ik vind de wereld waarin wij leven zekerAfbeelding1 niet rustig en eenvoudig. Ik vind de wereld met al haar problemen hartstikke ingewikkeld. Ik vind de vluchtelingenproblematiek ingewikkeld en de klimaatproblemen, de onrechtvaardige verdeling van geld, goederen en mogelijkheden vind ik ingewikkeld en de manier waarop mensen naar elkaar kijken, elkaar op afstand houden, elkaar naar het leven staan, de manier waarop mensen hun leven geven om maar zoveel mogelijk andere levens te verwoesten – ik vind dat allemaal zo complex.

Het was de week waarin twee thema’s eruit sprongen wat nieuws betreft: de ban van deAfbeelding2 burkini en het partijprogramma van de PVV. Nieuws uit Frankrijk en Nederland en toch hebben die twee thema’s alles met elkaar te maken. Want in het partijprogramma van de PVV staat immers dat de PVV Nederland wil de-islamiseren. Want islam – dat heeft te maken met massa-immigratie en asiel, terreur, geweld en onveiligheid. ‘Nederland weer van ons’ – aldus de PVV. En voor de duidelijkheid: die ‘ons’ – dat moeten dan de niet-islamitische staatsburgers zijn denk ik… Afbeelding3

Islamitische hoofddoekjes worden verboden in publieke functies en de PVV wil een verbod op overige islamitische uitingen die in strijd zijn met de openbare orde. Islamitische uitingen zijn namelijk een bedreiging voor de openbare orde. Het dagelijkse leven, op straat en strand, in winkel, school en treinstation – het moet allemaal ordelijk verlopen. Dus zonder onrust, zonder vijandelijkheden of rellen waardoor de rust verstoord zou worden.

Wat dat betreft vindt Geert Wilders zijn medestanders in een hoop Franse burgemeesters, want die vinden de burkini een bedreiging voor de openbare orde. En natuurlijk: wat er van de zomer in Nice is gebeurd ís een tragedie. Een drama dat op geen enkele manier gebagatelliseerd kan of mag worden. En ja, het is een feit dat zelfmoordterroristen door een islamitische ideologie gedreven worden, maar dat betekent niet dat ieder moslim een bedreiging is.

Lucas 23,33-43Je hebt vast de beelden gezien van de vrouw die gekleed op het strand lag en het nieuwsbericht daarbij dat zij door 4 politieagenten gedwongen werd zich uit te kleden. Een paar dagen later kwam daar weer een reactie op, dat het een provocatie was van jihadisten: ze zouden dit hebben uitgelokt en gefotografeerd zodat ze kunnen laten zien dat Frankrijk geen plek is waar moslims hun religie op hun manier kunnen beleven. Wat is waar? De wereld is ingewikkeld.

Hoe dan ook: zo’n oneliner van Wilders, zo’n verbod op een burkini – het zorgt ervoor dat je gedwongen wordt om zelf ook zo’n radicale positie in te nemen. Voor of tegen. Mee eens of oneens. Of je mag een burkini dragen of niet. Een tussenweg is er niet meer wanneer er gesproken wordt over bedreiging van de openbare orde, over verbod en boetes.

Wat zo’n scherpe discussie met mensen doet, is dat iedereen gedwongen wordt om scherp te zijn. En zo komen mensen tegenover elkaar te staan. De stellingen worden ingenomen, de munitie wordt klaargezet en schieten maar. Het lijkt wel alsof we constant een vijand tegenover ons hebben staan. Een ander waartegen wij ons moeten afzetten. Voortdurend voelen wij ons bedreigd en zien wij constant leeuwen en beren.

En dan komt de kerk weer met zo’n soft thema als ‘Deel je leven’. Het lijkt haaks te staan op de slogan van de PVV ‘Nederland weer van ons’. Of je moet ‘Deel je leven’ wat specifieker maken: ‘Deel je leven alleen met autochtone Nederlanders. Laat 1e, 2e en 3e generatie immigranten links liggen en zie alleen om naar de mensen die je onze manieren niet hoeft uit te leggen.’

En voordat je nu denkt dat ik zo’n moslimknuffelaar ben – nee, zo zou ik mezelf echt niet willen omschrijven. Maar dat bedoel ik dus: het lijkt wel alsof in deze tijd alles op de spits gedreven wordt en dan zijn er dus alleen maar islamofoben en moslimsknuffelaars. Ik wil niet leven in angst, ik wil mij niet laten leiden door angst en daarom wil ik open staan voor mensen overal vandaan die hulp nodig hebben en dan ben ik dus vanzelf een moslimknuffelaar… Nou ja, het zij zo…

***

Afbeelding4Twintig eeuwen terug in de tijd. Golgotha. Drie misdadigers krijgen de doodstraf. Tenminste, het moeten wel misdadigers zijn, want de doodstraf – die krijg je niet zo maar. Maar van één weten we dat ‘ie niets gedaan heeft: er wordt een heel vals spel gespeeld om Jezus veroordeeld te krijgen. Wat de andere twee gedaan hebben – we weten het niet. Maar straf hebben zij verdiend – dat geeft de ene man eerlijk toe: ‘Wij zijn misdadigers en hebben onze straf verdiend. Maar Jezus heeft niets verkeerds gedaan.’

En wat er dan gebeurt – dat is zoiets groots!

***

Afbeelding5‘Mag ik dan bij jou’ zingt Claudia de Breij en oh, wat is dat liedje snel populair geworden. Een echte tranentrekker. Maar ook lekker makkelijk om te zingen tegen de mensen die je toch al liefhebt:

‘Mag ik dan bij jou in al die rot-situaties, zul jij er dan voor mij zijn?!’
‘Ja, natuurlijk, daar zijn we toch vrienden voor, jij mag bij mij schuilen en ik schuil bij jou.’

Lekker makkelijk zingen als je het antwoord eigenlijk al weet…

Maar wat als het iemand is die jou niet zo goed ligt, waar je zo mee bent uitgepraat, die je irritant vindt of betweterig, zeurderig of nog erger? ‘Mag ik naast jou zitten in de kerkbank? Mag ik bij jou aan tafel zitten tijdens het koffiedrinken?’ Het lijkt zo simpel, eigenlijk niet eens een vraag waard… Maar soms krijgen mensen te horen: ‘Nee, daar mag jij niet zitten, daar zit die en die altijd.’ Ik heb mensen expres zien treuzelen in garderobes zodat ze de zaal niet tegelijk met die ander binnen zouden komen en ze met een gerust hart aan een andere tafel konden gaan zitten. Ik heb het mensen horen zeggen: ‘Nee hoor, doe maar niet op onze huiskring, wij hebben al zo’n hechte groep met elkaar.’

Hoe gemakkelijk is het niet om muren op te trekken, je leven af te sluiten voor de ander…?

Ik heb mensen horen protesteren tegen de komst van asielzoekerscentra, psychiatrische inrichtingen en ex-gedetineerden in hun buurt.

‘Mag ik dan bij jou?’
‘Nee, jij mag niet bij mij. Ik deel mijn leven, mijn land, mijn buurt, mijn ruimte, mijn tijd, mijn aandacht n i e t  m e t  j o u.’

***

Op Golgotha is een man, niet zo’n beste, een crimineel die aan Jezus vraagt: ‘Mag ik dan bij jou? Wil je aan mij denken als je in jouw koninkrijk binnenkomt?’ En wat doet Jezus? Ondanks zijn enorme pijn, ondanks dat hij bijna uitgeput moet zijn, kapotgeslagen – door gesel en door valse woorden – ondanks zijn eigen ellende keert Jezus zich niet van zijn buurman af. Hij sluit zich niet voor de vraag van de gekruisigde. Hij hoort hem, hij ziet hem, hij geeft zijn leven ook voor hem… ‘Vandaag nog zul jij bij mij in de hemel zijn.’

Wát een ontmoeting…

Bij Jezus merk je totaal geen terughoudendheid, geen gereserveerdheid (‘Wat zou die man op z’n geweten hebben, waarom is hij veroordeeld, wat moet hij van me, wat een viezerik, wat een engerd…’), geen moeite om zichzelf te geven, niets van dat alles. Alleen maar overgave, openheid, toewijding.

Deel je leven – op Golgotha zie je wat dat is. Het is méér dan een gastvrije kerk zijn. Het is meer dan zeggen: ‘Als je me nodig hebt, dan hoor ik het wel hè!’

Jezus deelt het koninkrijk met de misdadiger. Jezus deelt het allermooiste, het allerbeste, het allerheiligste, het meest pure dat er is met een man die smoezelig, besmeurd is. Jezus deelt zijn ruimte, de plek van zijn Vader, die allerheiligste plaats deelt hij met de crimineel. Hij geeft hem niet een plekje aan de rand van het bestaan, de man wordt niet in een hoekje weggemoffeld. Nee, hij mag er met Jezus zijn. Jezus schaamt zich niet voor hem. Integendeel: Jezus spreekt tegen hem alsof hij straks Jezus’ eregast is.

Niet de Joodse wetgeleerden die zich hun leven lang hadden toegelegd op het leven naar Gods gebod. Niet de mannen die vol overgave zich hadden toegewijd aan de studie van de torah. Maar deze man, die door de wet veroordeeld is. Vervloekt omdat hij sterft aan het kruis. Deze man wordt hier door Jezus heilig verklaard.

***

Deze tijd wordt gekenmerkt door polarisatie. Iedereen denkt te weten wat een ander denkt. Extreme standpunten worden ingenomen. Welkom of wegwezen, het is goed zoals je bent of je moet je aan onze manieren aanpassen. Je hebt je hele leven lang je braaf aan Gods wetten gehouden of je sterft straks aan het kruis omdat je een veroordeelde crimineel bent. Als je het zo bekijkt, dan hebben wij meestal nog wel makkelijk. De mensen waar wij ons leven mee mogen delen – dat zijn meestal de beroerdsten niet. Het is eigenlijk om je kapot te schamen, zo terughoudend als wij soms naar elkaar kunnen zijn.

In de Protestantse Kerk in Nederland houden we ons dit jaar bezig met het thema: ‘Deel je leven’. Dit is al vast een voorschot. Zodat je er over na kunt denken en je als dit thema weer tegenkomt, je Jezus zult herinneren. Die op zijn beurt de misdadiger aan het kruis herinnerde. Niet terugschrok voor wie hij was. Denk aan Jezus. Zie hoe Hij zijn leven gaf. Hoe Hij zich toewijdde aan de Vader, aan ons. Hoe Hij zichzelf gaf en alles wat hem dierbaar was. En denk dan eens na over wat jíj te geven hebt. Aan God en aan je naaste.

We leven in een tijd waarin veel zaken op scherp gezet worden. Dat is soms lastig, maar het kan ook goed zijn. Als in deze wereld opgeroepen wordt om radicaal de deuren sluiten, zet je leven dan radicaal open en ontmoet de ander.

bewerking van de verkondiging op zondag 28 augustus 2016 in de Gereformeerde Kerk Boven-Hardinxveld en de Gereformeerde Kerk Ottoland – n.a.v. de bijbellezing uit het evangelie van Lucas, hoofdstuk 23, vers 33 t/m 43

Advertisements

6 reacties op “Leven delen in een complexe wereld

  1. Lucia
    2 september 2016

    Amen…

  2. Jaapzegt
    2 september 2016

    Duidelijk en aansprekend verwoord Mirjam. Daar kunnen we wat mee!!

    • dsmirjam
      2 september 2016

      Goed om te horen!

      • Robert Gils
        2 september 2016

        Mooi Stuk, Ja is zo makkelijk in ons leven want wij zitten al in een bescherm wereldje als kerkgangers. Wij als kerken moeten ons leven meer met elkaar delen door de ogen van Jezus die ons is voor gegaan. Vond het een mooi stukje. ik zeg er Amen op

  3. Willy Bakker
    2 september 2016

    Geboeid lezend dacht ik: het lijkt wel een preek… En ziedaar: een bewerking ervan. Ja, mooi, inhoudsvol lied: mag ik dan… Maar altijd mis ik dat éne – precies wat je hier ook aan de orde stelt: Die Ene. Die Ene, Die in zijn grote nood nog ruimte maakte voor ‘de ander’ – jij, zij, ik…
    We mogen bij elkaar, ja maar dat heeft enkel echt zin als we ook samen bij Hem mogen… En willen… Daar in de enige werkelijke schuilplaats die zin heeft.
    Jezus zegt werkelijk: kom maar bij Mij, geeft deze belofte inhoud en houdt hem!!! Want Hij geeft mij de mogelijkheid om tegen ‘de ander’ te zeggen: jij mag bij mij. Hij maakt dat ik ook werkelijk kan geven – van Hem geleerd… Hij leert mij af om te zeggen: ja, jij mag wel bij mij, maar jij daar, jij niet… Hij leert mij ook om dwars door al die extreme en scherpe standpunten heen te kijken en ‘slechts’ lief te hebben.
    Ik mag bij Hem, de gekruisigde, de bespotte… Dwars door zijn lijden mag ik leren delen, mijn leven delen met wie op mijn pad komt.
    Ik mag bij hem… Jij ook!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: