Over leven in een pastorie

…van een vrouw die haar handen vol heeft…

Dé Maaltijd

Afgelopen zondag vierden we in onze kerk het heilig avondmaal of zoals ik het liever noem: de Maaltijd van de Heer. Ik zal ook uitleggen waarom ik die term ‘heilig avondmaal’ liever niet gebruik. Ik weet natuurlijk niet of jij bij een kerkelijke gemeente hoort, of je wel eens meedoet met de viering waarin brood en wijn gedeeld wordt, maar het avondmaal, het vieren van de maaltijd – dat is iets bijzonders. Dat is de belangrijkste momenten uit Jezus’ leven gedenken, vieren.

Misschien kom jij wel uit zo’n traditie – of ben je er nog steeds deel van – waar maar af en toe brood en wijn gedeeld worden. Ik weet niet wat jouw indruk is, maar op mij komt het altijd heel plechtig en zwaar over. Daarom heb ik dus ook moeite om te spreken over ‘het heilig avondmaal’ – als ik dat hoor, dan krijg ik al vanzelf een zwaar gevoel. Het klinkt haast als een oordeel. En zo wordt het door velen ook ervaren, want ‘aan het avondmaal gaan’ – dat doe je niet zo maar. De vraag of je wel mee mag doen is voor veel mensen werkelijk een worsteling.

‘Maaltijd’ geeft mij een heel ander gevoel. Kijk, op normale alledaagse dagen is de maaltijd gewoon eten. Dan roep ik de kinderen aan tafel en gaan we eten. Maar soms, soms is het eten een maaltijd – dan ligt er een damasten tafelkleed op tafel waarop een oudtante roze rozen heeft geborduurd, dan komt het dure servies van Engels porselein dat ik van dezelfde oudtante gekregen heb op tafel en is het eten net iets luxer of wat meer bijzonder dan normaal gesproken. Ik doe dat niet vaak – misschien eigenlijk wel te weinig – maar een feestdag leent zich daar wel voor. Want op een feestdag is het eten feestelijk – een maaltijd, zo beleef ik dat. En zo beleef ik ook de maaltijd van de Heer: niet als iets waar je per se heel somber bij moet kijken, maar als een feest. Of beter gezegd: een voorproefje van een feestmaal. Een amuse…zo’n klein exclusief culinair hapje dat de eetlust moet opwekken.

Sinds ik predikant ben, kijk ik de gemeenteleden in het gezicht en zie ik wie er wel brood en wijn neemt en wie niet. Bij ons worden de schalen brood en bekers wijn in de kerkbanken doorgegeven en ik zie dan ook wie er op z’n vaste plekje ontbreekt als de maaltijd gevierd wordt. Ik zie wie de schaal en de beker doorgeeft zonder zelf brood te pakken en een slokje wijn te nemen. En het maakt me altijd een beetje verdrietig – dat de maaltijd voor sommigen, voor velen, geen feestmaaltijd is, maar iets is dat zwaar op de maag ligt, sterker nog: waar je vriendelijk voor bedankt.

Ja, natuurlijk: wat Jezus heeft gedaan – dat Hij geleden heeft, dat Hij martelingen heeft ondergaan, dat Hij zich vals heeft laten beschuldigen, zich heeft laten bespotten, zich aan een kruis heeft laten spijkeren – dat is natuurlijk ook niet niks, daar zal ik echt niet te licht over denken. Maar zijn lijden en dood staan niet op zichzelf – het is volgens mij onlosmakelijk verbonden met zijn opstanding. Zijn dood heeft juist zo’n diepe betekenis, omdat Hij daarna ook weer is opgestaan.

Stil staan, stil zijn bij zijn lijden en sterven – tuurlijk, maar de verzoening die Hij daardoor heeft gebracht is de opmaat voor het nieuwe leven. Zijn lijden en sterven zijn – hoe gek het ook klinkt – een feest. ‘Doe dit om mij te gedenken’ zegt Jezus als Hij voor het laatst aan tafel zit met zijn vrienden. Ja, op dat moment voelt het brood als een blok beton en de wijn als een slok azijn. Maar wij weten dat Hij is opgestaan. Dat mag gevierd worden en afgelopen zondagmorgen zag ik dat letterlijk voor m’n ogen gebeuren…

Bij ons mogen ook kinderen meedoen, dus tegelijkertijd met de beker wijn is er ook een diaken die de kerkzaal rondgaat met een beker druivensap. Een guitig jongetje pakte de grote beker met z’n kleine handen aan en nam een slok sap. Terwijl hij op z’n moeders schoot zat, genoot hij zichtbaar en met een duidelijk hoorbaar ‘dank u wel’ gaf hij de beker weer terug aan de diaken. Z’n ogen glommen, z’n mondhoeken waren omhoog gekruld. Dit kind was blij met wat hij kreeg, was blij dat hij mee deed. Zo heb ik dat van een afstandje geïnterpreteerd.
Ik werd er blij van om dit jongetje te zien. En ik bedacht me: zo zal het zijn als de Heer terugkomt en bij ons woont. Een feest voor altijd. Niet meer gewoon eten, maar een maaltijd en je zult met blijdschap en dankbaarheid aanpakken wat Hij je voorhoudt. Je ogen zullen glimmen van trots om de Heer die jou overvloedig geeft en je zult naar Hem lachen, bevrijd van alle schuld en al het moeilijke dat je hart bezwaart. Niet langer zwijg je meer, durf je het brood en de wijn niet eens aan te raken, maar je zult gretig ‘dank u wel’ zeggen als Hij je de beker voorhoudt.
Iets daarvan zou ik zo graag met anderen beleven als de maaltijd gevierd wordt. Want het is feest: Jezus leeft en wij met Hem!

overdenking voor ‘De Nieuwe Morgen’ – Groot Nieuws Radio @1008AM op donderdagmorgen 16 oktober 2014

Advertenties

8 reacties op “Dé Maaltijd

  1. Jaapzegt
    16 oktober 2014

    Fijne verwoording Mirjam! Aansprekend!

  2. adriedekeizer
    17 oktober 2014

    Ik heb geluisterd naar je verkondiging, voorafgaand aan het heilig avondmaal (ik kom nog uit de traditie dat het zo genoemd werd) en heb je overdenking gelezen. Het zijn prachtige beelden die je beschrijft. Het beeld van een zwangere Hagar die door God gezien wordt, het beeld van een jochie, glunderend omdat hij weet dat hij erbij hoort. Het zijn prachtige beelden die de maaltijd heilig avondmaal maken.
    Groet,
    Adrie

    • dsmirjam
      23 oktober 2014

      Bedankt voor je uitgebreide reactie. Mooi hoe je de maaltijd een heilig avondmaal noemt en je hebt gelijk – het is geen gewone maaltijd, het is heilig, anders…

  3. Mariska
    17 oktober 2014

    prachtig verwoord!

  4. Blanda
    23 oktober 2014

    De formulieren uit de liturgie zijn toch duidelijk over wie wel en wie niet kan deelnemen aan het heilig avondmaal.

    • dsmirjam
      24 oktober 2014

      Daar heb je gelijk in, Blanda. Maar ik vraag me af of de voorwaarden die de formulieren scheppen, ook bijbels zijn. Ik ben opgegroeid met de voorwaarde dat je belijdenis van je geloof moest hebben afgelegd. Ik begrijp dat best hoor. Tegelijkertijd: Jezus eet met zondaren… Hij is gekomen voor alle mensen… Zouden dan niet alle mensen welkom zijn aan zijn tafel…?

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: