Over leven in een pastorie

…van een vrouw die haar handen vol heeft…

Wie ben je? Ik ben van Hem…

‘Mens, wie ben je?’ Wie ben je? Je kunt van een afstandje naar jezelf kijken en je afvragen: wie ben jij eigenlijk…? Je kunt de vraag aan een ander stellen: wie ben je? Je kunt deze vraag zo moeilijk en zo makkelijk als je zelf wilt beantwoorden. Je kunt er een feitelijk antwoord op geven, je vertelt je naam, je leeftijd, je vertelt wat je in je dagelijks leven doet. Maar wie ben je nu echt? Je bent niet wat je doet, je bent niet wat je hebt, je bent niet wat andere mensen van je zeggen, je bent niet de omstandigheden van je leven. Ook Bonhoeffer stelde zichzelf de vraag: wie ben ik? Bonhoeffer, een groot theoloog die tot op de dag van vandaag mensen inspireert, een man die in de Tweede Wereldoorlog gevangen genomen wordt, omdat hij in verzet komt tegen het Duitse regime, een man die de mogelijkheid had zich verre van oorlogspolitiek te houden, maar die de moeilijke weg koos, die bewust terugkeerde naar zijn vaderland dat in oorlog was – om een tegenstem te zijn. Bonhoeffer, een man die de weg van Christus koos, de weg van lijden, de weg van stem geven aan onrecht – en het heeft hem zijn leven gekost. Ook hij worstelde met de vraag: wie ben ik? Ben ik wat de andere mensen van mij zeggen dat ik ben? Ben ik degene die zij zien? Of is dat maar een buitenkant van mij, is dat een masker waarachter ik mij verschuil, is dat het beeld dat jij van mij hebt gevormd? Bonhoeffer is de man die bekend staat om zijn standvastigheid. Om zijn moed, zijn lef, zijn geloof. Maar in de woorden die hij schreef – ‘Wie ben ik?’ -, klonk ook twijfel door en moeite, lijden en strijd, zwakte en pijn. Wie is Bonhoeffer nou eigenlijk? Is hij de sterke, stoere, standvastige man zoals anderen hem schetsen of is de onzekere, neerslachtige man zoals hij zichzelf omschrijft?

Het is een dubbelheid waarschijnlijk wel herkenbaar is. Als ik naar de discipelen van Jezus kijk, dan is de vraag ‘wie ben je’ niet makkelijk te beantwoorden. Morgen zullen we horen hoe Petrus zich in allerlei bochten wringt om op die vraag maar geen eerlijk antwoord te hoeven geven. Maar ook nu de discipelen met Jezus bij elkaar zijn en zij klaar zijn om met elkaar te gaan eten, kun je je afvragen: wie ben je? En gedraag je je daarnaar…?

Jezus wast de voeten van zijn leerlingen. De leraar gaat door de knieën om te dienen, om de minste te zijn. Om een voorbeeld te zijn voor zijn leerlingen. Aanschouwend onderwijs. Hier moeten de discipelen van leren. Zo moeten zij voortaan ook zijn: een knecht, de nederigste. Wie ben je, Petrus? Wie ben jij, Jakobus, Johannes, wie ben jij Judas? Ben jij één van de andere elf of sta je apart van de rest? Ben jij een leerling, een volgeling van Jezus of houd jij de meester op afstand?

Zo voor het oog lijkt het een hechte groep te zijn daar in die bovenzaal in Jeruzalem. Maar schijn bedriegt: de verbondenheid is niet zo groot als het lijkt. Wie ben je wanneer je bedreigd wordt? Wie ben je wanneer de omstandigheden je benauwen? Wie ben je wanneer je leven op het spel staat? Het is geen vraag die makkelijk te beantwoorden is.

We gedenken en vieren in deze dagen de cruciale momenten op die lijdensweg van Jezus. Dat moment aan tafel, als Jezus door zijn knieën gaat om de voeten van zijn leerlingen, van zijn vrienden te wassen is zo’n moment. Een beschamend moment, want had jij niet door de knieën moeten gaan? Want wie ben jij ten opzichte van Jezus? Is Hij niet veel meer dan jij?

Dit moment laat zien dat wij niet weten wie wij zijn. Bonhoeffer verzucht het al: ik ben de speelbal van mijn eenzaam vragen. Je kunt nog zoveel zelfinzicht denken te hebben, je kunt er nog zolang over hebben nagedacht wie jij nu eigenlijk bent en je zult daardoor ook vast wel waarheden hebben ontdekt, maar tegelijkertijd: de Heer kent ons dieper dan dat wij onszelf kennen… Of misschien mogen we zelfs wel zeggen: de Heer kent ons anders dan wij onszelf kennen. Hij ziet ons aan en ziet de gekruisigde Christus, Hij kijkt naar ons en ziet zijn lijdende Zoon – Hij ziet ons leven van vroeger dat aan het kruis geslagen is en Hij ziet Christus. Wie jij bent, wie jij dacht te zijn – jij bent er niet meer, want Christus leeft in jou.

En dat is goed nieuws. Je wordt niet bepaald door wat er in jouw verleden gebeurd is. Je wordt niet bepaald door de gedachten die jij hebt gehad. Je bent niet wat anderen van jou zien, horen, weten. Stel je voor: dan zou Jezus toch nooit de voeten van zijn verrader hebben kunnen wassen?! Het beeld dat anderen van ons hebben, dat wij van onszelf hebben – het heeft niet het laatste woord. Het laatste woord komt altijd Hem toe: je bent vergeven. Mijn lichaam, mijn bloed – ik heb mijzelf gegeven voor jou.

‘Mens, wie ben je?’ Je bent van Hem. Uit de duisternis geleid, gered, verlost en aanvaard.

‘Mens, wie ben je?’ Je bent van Hem. En daarom ben óók jij welkom aan zijn tafel. Durf jij je plaats in te nemen? Durf jij jezelf te scharen onder die bonte stoet van volgelingen? Durf jij van Hem te zijn?

Avondmaal (640x480)

‘Een plaats aan de tafel’een lied uit Iona

1 Voor ieder van ons een plaats aan de tafel,
voor ieder van ons schoon water en brood,
een veilige plek, een plaats om te schuilen,
een plaats in Gods licht als tafelgenoot.

Refrein:
Vol vreugde ziet God naar mensen die recht doen;
zij scheppen geluk!
Vol vreugde ziet God naar mensen die recht doen;
zij scheppen – recht en geluk!

2 Voor ieder van ons een plaats aan de tafel,
voor iedere vrouw, voor iedere man.
Niet minder of meer, de een of de ander:
het delen van macht is deel van ons plan.
refr.

3 Voor jong en voor oud een plaats aan de tafel,
want iedere stem geeft klank aan het koor.
Een hand zoekt een hand, de jongste de oudste;
ze vinden elkaar en niemand gaat voor.
refr.

4. Voor ieder van ons een plaats aan de tafel,
beschadigd of gaaf, rechtvaardig, of slecht,
en ondanks de pijn: een plaats van vergeving,
genadig begin van goddelijk recht.
refr.

5 Voor ieder van ons een plaats aan de tafel,
van eerbied vervuld, van angsten bevrijd,
een plaats om te zijn, een plaats om te worden
getuige van Hem, een levend bewijs.
refr.

n.a.v. de viering op Witte Donderdag in de Gereformeerde Kerk Ottoland

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Informatie

Dit bericht was geplaatst op 29 maart 2013 door in Gereformeerde Kerk Ottoland en getagd als , , , , , , , .
%d bloggers liken dit: